Kekemelik modifikasyonu, özellikle ergen ve yetişkinlerde kullanılan yaklaşımlardan biridir. Amaç her zaman tamamen akıcı konuşma değildir; kişinin kekemelik anındaki fiziksel çabasını azaltması, kaçınma davranışlarını fark etmesi, iletişime katılımını artırması ve kekemelikle ilişkili olumsuz tepkilerle daha işlevsel biçimde başa çıkması hedeflenebilir (ASHA, n.d.).
Van Riper yaklaşımının aşamaları
Klasik Van Riper yaklaşımı genel olarak tanımlama, duyarsızlaştırma, modifikasyon ve stabilizasyon aşamalarıyla açıklanır. Tanımlama aşamasında birey kendi kekemelik örüntülerini, ikincil davranışlarını ve kaçınmalarını fark eder. Duyarsızlaştırma aşamasında kekemeliğe ve konuşma durumlarına ilişkin tepkiyi azaltmaya yönelik çalışmalar yapılabilir. İstemli kekemelik gibi uygulamalar bazı bireylerde bu amaçla kullanılabilir.
Kekemelik modifikasyonu teknikleri
Modifikasyon aşamasında kişi kekemelik anını daha az gerginlik ve mücadeleyle yönetmeyi öğrenir. Geleneksel olarak “cancellation”, “pull-out” ve “preparatory set” gibi teknikler tanımlanmıştır. Güncel klinik uygulamada bu teknikler bireyin hedefleri, yaşantısı ve tercihleri dikkate alınarak seçilir; herkes için aynı yöntem uygun değildir.
Kişiye özel kekemelik terapisi hedefleri
Kekemelik terapisi yalnızca konuşma davranışına odaklanmak zorunda değildir. İletişimden kaçınma, konuşma korkusu, yaşam katılımı, öz yeterlik ve kişinin kekemeliğe ilişkin deneyimi de terapi hedefleri arasında yer alabilir. Terapi planı kapsamlı değerlendirme sonrasında bireyselleştirilmelidir (ASHA, n.d.).
Kaynaklar
- American Speech-Language-Hearing Association. (n.d.). Stuttering, cluttering, and fluency [Practice portal]. Retrieved September 28, 2026, from https://www.asha.org/practice-portal/clinical-topics/fluency-disorders/
- Guitar, B. (2019). Stuttering: An integrated approach to its nature and treatment (5th ed.). Wolters Kluwer.
Son güncelleme: 28 Eylül 2026