Afazi, beyin hasarı sonucunda ortaya çıkan edinilmiş bir dil bozukluğudur. Konuşma, konuşulan dili anlama, okuma ve yazma farklı derecelerde etkilenebilir. En sık nedenlerden biri inmedir; travmatik beyin hasarı, tümörler ve bazı nörodejeneratif hastalıklar da afaziye yol açabilir (ASHA, n.d.).
Afazi türleri ve dil becerilerinin değerlendirilmesi
Afazi geleneksel olarak Broca, Wernicke, anomik, iletim ve global afazi gibi sendromlarla sınıflandırılabilir. Bununla birlikte gerçek klinik tablolar her zaman bu kategorilere tam olarak uymaz. Güncel değerlendirmede kişinin adlandırma, cümle kurma, işitsel anlama, tekrar, okuma, yazma ve günlük iletişim performansının ayrı ayrı incelenmesi daha işlevsel bilgi sağlar.
Afazili bireyle iletişim kurmak
Afazi zihinsel kapasitenin tümüyle kaybolduğu anlamına gelmez. Kişi ne söylemek istediğini biliyor olabilir ancak sözcüğe ulaşmakta veya cümleyi kurmakta güçlük yaşayabilir. Bu nedenle iletişim sırasında yeterli zaman vermek, gereksiz yere cümlesini tamamlamamak ve gerektiğinde yazı, jest, çizim ya da görsel destek kullanmak önemlidir.
Afazide dil ve konuşma terapisi
Dil ve konuşma terapisi, afazili bireylerde iletişim becerilerini ve günlük yaşama katılımı destekleyebilir. Terapi hedefleri hasarın zamanı ve özellikleri, bireyin iletişim gereksinimleri ve kişisel hedefleri doğrultusunda belirlenir (Brady et al., 2016).
Kaynaklar
- American Speech-Language-Hearing Association. (n.d.). Aphasia [Practice portal]. Retrieved September 28, 2026, from https://www.asha.org/practice-portal/clinical-topics/aphasia/
- Brady, M. C., Kelly, H., Godwin, J., Enderby, P., & Campbell, P. (2016). Speech and language therapy for aphasia following stroke. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2016(6), CD000425. https://doi.org/10.1002/14651858.CD000425.pub4
Son güncelleme: 28 Eylül 2026