“Oral motor egzersiz” terimi; dil, dudak, çene ve diğer ağız yapılarına yönelik konuşma dışı hareketleri tanımlamak için kullanılabilir. Ancak bu egzersizlerin hangi amaçla kullanıldığı önemlidir. Konuşma, çok hızlı ve görev-özgül hareketlerin koordinasyonunu gerektirir; konuşma dışı bir hareketi güçlendirmek her zaman konuşma sesinin daha doğru üretilmesine aktarılmaz.
Konuşma dışı oral motor egzersizlerde kanıt durumu
Gelişimsel konuşma sesi bozukluklarında üfleme, dili dışarı çıkarma, dudak-dil “güçlendirme” gibi konuşma dışı oral motor egzersizlerin konuşma seslerini düzeltmede etkili olduğuna dair güçlü kanıt bulunmamaktadır. Cochrane derlemesi mevcut kanıtın sınırlı ve yetersiz olduğunu bildirmiştir (Lee & Gibbon, 2015).
Oral yapı ve işlevler hangi amaçlarla değerlendirilir?
Bu, oral yapı ve işlevlerin hiçbir zaman değerlendirilmediği anlamına gelmez. Dil ve konuşma terapisti yapısal farklılıkları, hareket açıklığını, motor konuşma bozukluklarını ve yutma/beslenme işlevlerini değerlendirebilir. Belirli oral-motor çalışmalar yutma, beslenme veya özel motor konuşma hedeflerinde klinik gerekçeyle kullanılabilir; ancak amaç açık olmalıdır.
Konuşma seslerine yönelik doğrudan çalışmalar
Konuşma sesi bozukluklarında temel terapi genellikle hedef konuşma seslerinin doğrudan, görev-özgül ve sistematik biçimde çalışılmasına dayanır. Çocuğun hangi yönteme ihtiyaç duyduğu değerlendirme sonucuna göre belirlenmelidir.
Kaynaklar
- Lee, A. S.-Y., & Gibbon, F. E. (2015). Non-speech oral motor treatment for children with developmental speech sound disorders. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2015(3), CD009383. https://doi.org/10.1002/14651858.CD009383.pub2
- American Speech-Language-Hearing Association. (n.d.). Speech sound disorders: Articulation and phonology [Practice portal]. Retrieved September 28, 2026, from https://www.asha.org/practice-portal/clinical-topics/articulation-and-phonology/
Son güncelleme: 28 Eylül 2026